تاریخچه بلژیک
بلژیک وارث چندین قدرت قرون وسطایی پیشین است که در گذشته با نام «بلگایی» شناخته میشد، و شما در طول سفرتان به این کشور، ردپای این تاریخ را در همهجا خواهید دید.
پس از فروپاشی امپراتوری کارولنژی در قرن نهم، سرزمینی که امروزه شامل بلژیک، هلند و لوکزامبورگ میشود، بخشی از پادشاهی کوتاهمدت «لوتارینگیا» بود که در امپراتوری مقدس روم ادغام شد. با این حال، ویژگی خاص «لوتارینگیا سفلی» در ساختار فئودالی امپراتوری حفظ شد؛ اینجا همان منشأ «سرزمینهای پست» است، اصطلاحی کلی که امروزه بلژیک، هلند و لوکزامبورگ را دربر میگیرد.
امیرنشینهای نسبتاً خودمختار سرزمینهای پست از ثروتمندترین مناطق اروپای قرون وسطی بودند، و نشانههای این گذشته پرافتخار را میتوان در ساختمانهای مجلل شهرهایی چون بروژ، بروکسل، آنتورپ، خنت، لوون، تورنه، مون و غیره دید. این شهرها بهتدریج تحت کنترل یک خاندان قدرتمند و جاهطلب درآمدند: دوکهای بورگوندی. قلمرو آنان از سرزمینهای پست تا مرزهای سوئیس امتداد داشت. آنها با ثروت، سیاست و اتحاد، هدف بازسازی لوتارینگیا را دنبال میکردند. مرگ آخرین دوک، شارل بیباک، این رؤیا را ناکام گذاشت. با این حال، گنجینههای دوکهای بورگوندی همچنان در موزهها و بناهای تاریخی بلژیک یادآور دوران فرمانروایی آنهاست.
پس از آن، خانواده قدرتمند هابسبورگ وارث سرزمینهای پست شد. دوره اصلاحات مذهبی دلیل جدایی بلژیک و هلند شد: نیمه شمالی سرزمینهای پست، پروتستانیسم را پذیرفت و علیه حکومت هابسبورگ شورید، در حالیکه نیمه جنوبی وفادار به حاکم خود و دین کاتولیک باقی ماند. این دو بخش کموبیش با بلژیک و هلند امروزی مطابقت دارند.
بلژیک در مقاطعی تحت عنوان «هلند اتریشی» یا «هلند اسپانیایی» شناخته میشد، بسته به اینکه کدام شاخه از خاندان هابسبورگ بر آن حکومت میکرد. امپراتور بزرگ آلمان و پادشاه اسپانیا، شارل پنجم، در شهر خِنت بلژیک به دنیا آمد و از بروکسل حکومت میکرد. امروزه مکانهای زیادی در بلژیک به نام او نامگذاری شدهاند، از جمله شهر شارلروا و حتی یک برند آبجو. هر سال، ساکنان بروکسل، رژه اولیهی او را در مراسمی با نام «اومگانگ» بازسازی میکنند.
بلژیک مدتی کوتاه بخشی از امپراتوری ناپلئون بود. پس از شکست ناپلئون، پادشاهی بزرگی به نام «هلند» تشکیل شد که کل سرزمینهای پست را دربر میگرفت. با این حال، اختلافات مذهبی باقی ماند و تفاوتهای سیاسی میان لیبرالهای بلژیکی و اشرافزادگان هلندی این جدایی را شدت بخشید. بلژیک در سال ۱۸۳۰ پس از یک انقلاب کوتاه و جنگ با هلند به استقلال رسید.
در جنگهای جهانی اول و دوم توسط آلمان اشغال شد و امروزه قبرستانهای جنگی زیادی در نزدیکی مناطق نبرد دارد، بهویژه اطراف شهر ایپر (که در انگلیسی بهصورت باستانی «ایپرس» نوشته میشود؛ واژه «ایپریت» نیز نام دیگر گاز خردل است که در جنگ جهانی اول در همین منطقه بهطور گسترده استفاده شد).
بلژیک در نیمقرن اخیر بهعنوان کشوری مدرن، پیشرفته و عضو ناتو و اتحادیه اروپا، پیشرفت چشمگیری داشته است. با این حال، تنشهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میان فلامنکهای هلندیزبان شمال و والونهای فرانسویزبان جنوب در سالهای اخیر به اصلاحات قانون اساسی انجامیده که به این مناطق، رسمیت و خودمختاری داده است.
بلژیک کشوری تاریخی در اروپای غربی است که میراثدار چندین قدرت مهم قرون وسطایی بهشمار میرود. در دوران روم باستان، این منطقه با نام “بلگائه” یا “بلژیکا” شناخته میشد و نشانههای آن تاریخ پرفراز و نشیب را میتوان در جایجای کشور دید.
پس از فروپاشی امپراتوری کارولنژی در قرن ۹، سرزمینهای امروزین بلژیک، هلند و لوکزامبورگ بخشی از پادشاهی کوتاهمدتی به نام لوتارینگیا شدند که بهزودی در امپراتوری مقدس روم ادغام گشت. بخش جنوبی این منطقه، معروف به لوتارینگیا سفلی، هویت ویژه خود را حفظ کرد و مبنای آن چیزی شد که بعدها به “سرزمینهای پست” معروف گردید.
در قرون وسطی، این سرزمینها شامل فئودالیسمهای نسبتاً خودمختار بودند که از ثروتمندترین نواحی اروپا بهشمار میرفتند. شهرهایی مانند بروژ، آنتورپ، خِنت و بروکسل با معماری مجللشان هنوز هم نشانههایی از آن شکوه گذشته را حفظ کردهاند. این نواحی بعدها زیر سلطه خاندان قدرتمند بورگوندی درآمدند که قلمرو آنها از شمال فرانسه تا مرزهای سوئیس گسترده بود. تلاش آنان برای بازسازی لوتارینگیا با مرگ آخرین دوک، شارل بیباک، پایان یافت. با این حال، آثار تاریخی و گنجینههای آن دوره در موزههای بلژیک باقی ماندهاند.
پس از آن، خاندان هابسبورگ کنترل منطقه را بهدست گرفت. در دوره اصلاحات مذهبی، اختلافات دینی باعث جدایی بلژیک و هلند شد؛ شمال، یعنی هلند امروزی، به پروتستانیسم گروید و شورش کرد، در حالیکه جنوب یعنی بلژیک کنونی، وفادار به مذهب کاتولیک و حکومت ماند.
در دورههایی، بلژیک بهعنوان “هلند اتریشی” یا “هلند اسپانیایی” شناخته میشد. شارل پنجم، امپراتور مشهور، در شهر خِنت به دنیا آمد و از بروکسل حکومت میکرد. امروزه مکانهایی همچون شهر شارلروا و برخی برندهای بلژیکی به افتخار او نامگذاری شدهاند. جشن “اومگانگ” در بروکسل یادآور نخستین رژهی سلطنتی اوست.
در اوایل قرن ۱۹، بلژیک برای مدت کوتاهی بخشی از امپراتوری ناپلئون بود. پس از شکست او، پادشاهی متحد هلند شکل گرفت، اما اختلافات مذهبی و سیاسی موجب جدایی مجدد شد. بلژیک در سال ۱۸۳۰، پس از انقلاب و جنگی کوتاه با هلند، استقلال یافت.
در طول جنگهای جهانی اول و دوم، بلژیک توسط آلمان اشغال شد. منطقه ایپر بهخاطر استفاده گسترده از گاز خردل، یا ایپریت، بهعنوان یکی از نمادهای جنگ جهانی اول شناخته میشود. هنوز هم آرامگاههای زیادی از قربانیان آن جنگها در این مناطق وجود دارد.
امروزه بلژیک یکی از کشورهای پیشرفته اروپا، عضو ناتو و اتحادیه اروپا است. با وجود تنشهای فرهنگی، زبانی و سیاسی میان فلامنکهای شمالی (هلندیزبان) و والونهای جنوبی (فرانسویزبان)، ساختار سیاسی کشور با اصلاحاتی در قانون اساسی، به این مناطق خودمختاری رسمی اعطا کرده است.
بلژيك، كشوري در غرب اروپا و يكي از اعضاي اتحاديه اروپا است. پايتخت كشور بلژيك، بروكسل است. بلژيك در شمال با هلند، در شرق با آلمان، در جنوب شرقي با لوكزامبورگ، در جنوب با فرانسه و از شمال غربي با درياي شمال مجاور است. خط جدايي فرهنگي ژرمنها و روميزبانان از ميانههاي كشور بلژيك ميگذرد.
نام بلژيك از نام لاتين كه براي اكثر بخشهاي شمالي منطقه گُلنشين استفاده ميشد يعني «گاوليا بلژيكا» گرفته شد. اين نام اين كشور برگرفته از گروهي از قبايل سلت است كه قبيله بلژها نام داشتند. به لحاظ تاريخي، بلژيك قسمتي از كشورهاي فروبوم بوده كه شامل هلند و لوكزامبورگ است.
بلژيك از اواخر سدههاي ميانه تا سده هفدهم، كانون بازرگاني و فرهنگي پر رونقي بود و از سده شانزدهم تا انقلاب بلژيك در سال ۱۸۳۰ و جدايي اين كشور از هلند، محل جنگهاي بسياري بين قدرتهاي اروپايي شد و به همين دليل با عنوان «ميدان جنگ اروپا» لقب گذاري شد. اخيراً بلژيك عضو برجستهاي از اتحاديه اروپا به شمار ميرود و ميزبان تعدادي از نهادهاي اتحاديه اروپا و سازمانهاي بينالمللي از جمله ناتو است.